
SUNSATION
Festival
INFORMATIE

Over Sunsation
Sunsation is het oudste festival van Flevoland. Ieder jaar, rond de zomerzonnewende, vormt het landschapskunstwerk Observatorium Robert Morris het decor voor een tweedaags festival. De opzet is kleinschalig en de sfeer persoonlijk, met aandacht voor kwaliteit en een gevarieerd programma. De toegang is gratis en de programmering biedt ruimte aan verschillende vormen van poëzie, theater en muziek. Je kunt er luisteren naar klassieke dichters, spoken word en uiteenlopende theatrale en muzikale optredens.
Tijdens Sunsation komen cultuur, landschapskunst en de omgeving van Flevoland samen. De ligging van het Observatorium in het open en vlakke Flevolandse landschap maakt de zonsopkomst rond de langste dag een belangrijk onderdeel van de ervaring. Je kunt tijdens het festival niet alleen naar poëzie en muziek luisteren, maar ook de omgeving en het kunstwerk op een bijzonder moment van de dag beleven.

Foto: Land Art Flevoland - Martine van Kampen
Immaterieel erfgoed
Festival Sunsation is in 2024 aangemeld als immaterieel erfgoed bij het Netwerk Immaterieel Erfgoed Nederland. Met deze aanmelding erkennen de organisatie en bezoekers de waarde van Sunsation als levende culturele traditie, die zich door de jaren heen heeft ontwikkeld en van generatie op generatie wordt doorgegeven. Het festival is bovendien sterk verbonden met de identiteit van Flevoland. Sunsation brengt kunstenaars en bezoekers samen op een unieke plek en verbindt kunst, natuur, landschap en geschiedenis.
Meer informatie: www.immaterieelerfgoed.nl
Historie
Een korte opsomming van de voorgaande edities: 2024: Eus, Diana Ozon, Joris van Casteren, Siham Amghar, Myrthe Nauta, Fabiana Dammers, Bascul, Yasmin Geradts, Job Degenaar, Mart Schalken, Raoul & the Wisemen, Thom Ummels, Bas Visscher, Spraakwaterval 2023: Sholeh Rezazadeh, Joshua Snijders, Ingmar Heytze, Yellofox, Yentl van Stokkum, Jan J. Pieterse, Puck Füsers, Ronald Giphart, Thom Ummels, Yasmin Geradts, Rufus Kain, Spraakwaterval, BASCUL Comma_dante, Emily Högl, Robin Kampschoer 2022: Hills, Black Pencil, Thom Ummels, Stefan Nieuwenhuis, Yvonne Van Doorn Mousset, Edith Ringnalda, Roos Blufpand, Theo Danes, Sandy Bosmans, Joost Oomen, Piet Gerbrandy, Herman Brusselmans, Roos Blufpand 2021: Jasper Schalks, Thom Ummels, Stefan Nieuwenhuis, Thomas Gerla, Onno-Sven Tromp, Frederique Arnold, Myron Hamming, Myrthe Nauta, Eva Vriend, Roel C. Verburg, Tsead Bruinja, Alex Roeka 2020: Geen festival i.v.m. Covid-19 2019: Stefan Nieuwenhuis, Thom Ummels, Ivanka de Ruijter, Myrte Leffring, Clean Pete, Dean Bowen, Quirien van Haelen, Wordbites, Bart Chabot 2018: Ernst Jansz, Joost Baars, Dorine Wiersma, Peter Holvoet-Hanssen, Lesley Baker, Alexis de Roode, Vicky Francken, Max Temmerman, Lilian Zielstra, Thomas Gerla, Maartje Smits, Thom Ummels, Anne Broeksma, Stefan Nieuwenhuis, Koerikoeloem, Manon Geerlings. 2017: Maarten van Praag, Floor Koedam, Thomas Gerla, Stefan Nieuwenhuis, Thom Ummels, Jara, Maarten van der Graaff, Arnoud Rigter, Ten Adem, Klaske Oenema, Martijn Benders, Johanneke ter Stege, Erik Jan Harmens, Charlotte van den Broeck, Gregory Frateur, Rodaan al Galidi, Stephanie Struijk 2016: Stefan Nieuwenhuis, Thom Ummels, Esha Guy, Lady Dandelion, Carmien Michels, Charlotte van den Broeck, Anneke Claus, Max Greyson, Yellow Grass, Theo Danes, Jane Leusink, Ronald Giphart, Isabel Nolte, GertSpeelt, Gerard Beense, IKEGO, Bert Wagenaar van Krefeld, Demi Knight, De Poëzie Escribano 2015: Gerard Beense, Esther Bernart, Pim Te Bokkel, Wim Brands, Bart Chabot, Ruben van Gogh, Laura van der Haar, Martijn Nijdeken, Joost Oomen, Marieke Rijneveld, Joost Zwagerman, Sandy Dane, Martine Dubois, Find us in Slumberland, To Twelve 2014: No Blues, Ruben van Gogh, Martijn Nijdeken, Joris van Casteren, Cabaret wedstrijden, Tsead Bruinja, Tjitske Jansen, Kira Wuck, Abdelkader Benali, Justin Samgar 2013: Ruben van Gogh, Gerhardt, Rufus Kain, Martijn Nijdeken, Marcel van Kersbergen, Ellen Deckwitz, Rop Janze, Kaspar Peeters, Jan J Pieterse, Ester Naomi Perquin, Port of Call, Ingmar Heytze, Anne Vegter, Joost Oomen, Channah 2012: Antonius de Knegt, Sjoerd Feenstra, Niels Blomberg, Willem Jan Otten, Stefan Nieuwenhuis, Fling, Menno Wigman, Daniel Dee, Anne Vegter, Nyk de Vries, Muppetstuff, Wim Brands, Ellen Deckwitz, Kila en Babsie, Hagar Peeters, Harmony Glen, Afhaalpoepie, Vloeibare woordenwinkel, De Tafel van Kostelijk, M & M, Biocon 1 & 2, Hocus Pocus Theater 2011: Thom Ummels, Heer Bol, Koos Kombuis, Djodjie C.A. Rinsampessy, Lieke Marsman, Quito Nicolaas, Maud Vanhauwaert, Rene van Bavel, Eva Gerlach, Diana Ozon, Paul Bogaert, Job Degenaar, WantWant, Christophe Vekeman, Krijn Peter Hesselink, Andy Fierens, Herman Brusselmans, Peter Holvoet Hanssen, Rick Treffers, Vrouwkje Tuinman, Amsterdam Klezmer Band, Ellen ten Damme 2010: Caroline Bon, Tonnus Oosterhoff, Tsjebbe Hettinga, Henry Bowers, Kirtana Rasa, Philip Tafdrup, Bart FM Droog, Tsead Bruinja, Arjen Duinker, Kees ‘t Hart, Nynke Laverman, Gerrit Komrij, Svatja Vatra 2009: Madex, Trio Drie Eilanden, Gerrit Pleiter, Sofie Cerutti, No Blues, Anneke Claus, Maurice Bueller, Tonnus Oosterhoff, Poetry in Motion, Mark Boog, Thom Ummels, Simon Vinkenoog, Roosbeef, Vincent Bijlo, Domi Aerts, Philip Baumgarten 2008: Brader Musici, Tsead Bruinja, Miriam Van hee, Alfred Schaffer, Typhoon, Abdelkader Benali, Mark Boog, Vicky Francken, Hafid Bouazza, Jetty Mathurin, Rogi Wieg, Jana Beranova, Dez Mona, Christophe Vekeman, H. H. ter Balkt, Neske Beks 2007 Ernestine Stoop en Astrid Haring, Djodjie C.A. Rinsampessy, Lisa Lipkin, Jan Boerstoel, Tieka Masfar, Max Lerou, Diana Ozon, Tom Wolkers, H.C.Ten Berge, Tomas Lieske, de Woorddansers, Bindervoet en Henkes, Mustafa Stitou, Maria van Aalen, Joep Pelt, Lobi Traore, Bart Chabot, K. Schippers, Willem Breuker Kollektief 2006 Alice Rose, Rozalie Hirs, Job Degenaar, Nieuw Ensemble + Spinvis, Thom Ummels, Rick de Leeuw, Kila van der Starre, Waterman Switch, Job Cornelissen, Irene van der Geest, Peter Verhelst, Wim Trieller, Robin Block, Samba Schutte, Adriaan Jaeggi, Marije Langelaar, Bach Bukowski, Willem v. Ekeren, Bart Chabot, Tjitske Jansen, Wende Snijders 2005 Jasper Niens, Joost Zwagerman, Tsead Bruinja, K. Michel, Hagar Peeters, Hans Verhagen, Andriy Bondar, Mirthe Klein Haneveld, Lies van Keulen, Piotr Linski, Nachoem Wijnberg, Sylvia Hubers, Willem van Ekeren, Nynke Laverman, Yasmine 2004 Mirjana Ilic, Simon Vinkenoog, Anna Enquist, Tjitske Jansen, Maria Barnas, Alicia Oosthuizen, Guido Hoogenboom, Hans Maarten van den Brink, Annemieke van Rooyen, Marjoleine de Vos, Jaap Robben, Ali B., Jeroen Zijlstra, Michel Rignolet de Monteclair 2003 Jean Perre Rawie, Erik Jan Harmens, Erik Menkveld, Rogi Wieg, Marion Bloem, Quirien van Haelen, Farazdak Chaichan, Heleen van Rooyen, Hein Walter 2002 Petrarca, Marjan Berk, Neeltje Maria Min, Menno Wigman, Elly de Waard, David Muiderman, Ilse Starkenburg, Thom Ummels 2001 Ernst Jansz, Rick de Leeuw, Eva Gerlach, Ilja Pfeiffer, Joris van Catseren, Gerard Beense, Frouke Hansum, Marijke Kienhuis, Andre Manuel, Krang, Maarten van Roozendaal, Jan J. Pieterse 2000 Gerrit Komrij, Hagar Peeters, Jantje de Bie, Victor Schiferli, Ruben van Gogh, Emerald Beryl, Hella Hertogs, Hans Kuiper, Simon Vinkenoog, David Muiderman, Esther Vuijsters, Floor Vreeswijk, HJ. Hilarides 1999 Simon Vinkenoog, Johnny van Doorn, Gust Gils, Job Degenaar, Max Dendermonde, Herman Pieter de Boer, Gerhard Jansen, Titi Zaadnoorddijk, Remco Campert, Jan Wolkers 1998 Jan Wolkers, Wim Trieller, Thom Ummels, Frans Custers, Rim Sartori, Sambaia 1997 Kunstenaarsvereniging Flevoland, Remco Campert, Daad, Job Degenaar, Gerhard Jansen, Kim de Maagt, Mustafa Stitou, Wim Trieller, Thom Ummels 1996 – Volgt 1995 – Volgt 1994 – Volgt 1993 – Volgt 1992: Simon Vinkenoog, Blaaskwartet Fluvius, Job Degenaar, Gerhard Jansen 1991 – Volgt 1990: Slagwerkgroep Flevoland, Reckless Fingers, Job Degenaar, Gust Gils 1989: Johnny van Doorn, Gerhard Jansen 1988: ’t Vrouwvolk, Wim van Til, Kees Hermis, Job Degenaar 1987: John Bernard, Dronten and District Pipe Band, Sea Bottom Singers 1986: Barber Shop Singers, Peter Schilling, Nico Scheepmaker, Pieter A. Kuyk 1985: Simon Vinkenoog, Tseard Veenstra, Job Degenaar 1984: Dogtroep, Henk de Bruin, Red Lux 1983 – Volgt
Over Observatorium
Net buiten Lelystad creëerde de Amerikaanse kunstenaar Robert Morris (Kansas City, VS, 1931 - Kingston, VS, 2018) het eerste Land Art project in Flevoland. Morris ontwierp het Observatorium oorspronkelijk voor de openluchttentoonstelling Sonsbeek buiten de perken in 1971.
Na deze tentoonstelling werd het werk afgebroken en een jaar later werd een nieuwe locatie gevonden in Flevoland. Het nieuwe weidse polderlandschap was een uitermate geschikte plek voor grootschalige en monumentale Land Art-projecten. Daarom stelde de ingenieurs van de Rijksdienst IJsselmeerpolders (RIJP), de voorloper van Rijkswaterstaat, in 1977 een kavel ter beschikking voor het Observatorium van Morris.
Lees verder via Land Art Flevoland >>>
Observatorium bestaat uit twee concentrische aarden wallen. In deze cirkels zijn drie v-vormige uitsparingen gemaakt die een blik werpen op het open polderlandschap. Door het middelste stalen vizier is aan het begin van de lente en de herfst, wanneer de dag en de nacht even lang zijn, de zonsopkomst te zien. Aan weerszijden van dit vizier, aan de noordoostelijke en de zuidoostelijke zijde van de cirkels, liggen twee stenen wiggen. Door de linker wig (aan de noordoostelijke zijde) is de zonsopkomst te zien op 21 juni, de langste dag. De zonsopkomst door het rechter vizier kondigt op 21 december de winter en de langste nacht aan.


Foto: Lowiegraphy
Foto: Lowiegraphy

Foto: Land Art Flevoland - Jordi Huisman
